Bạn có quen cảnh sáu đến tám tiếng dán mắt vào màn hình, đến chiều thì cổ vai gáy cứng đờ và bấm chuột cũng thấy tê tay? Chúng tôi gặp chuyện này rất thường xuyên, từ nhân viên văn phòng cho tới những bạn chơi game xuyên đêm. Bài viết này ghi lại những điều đội ngũ chúng tôi đúc kết sau nhiều lần tư vấn, viết theo lối trò chuyện để bạn dễ áp dụng ngay. Nếu bạn đang tìm ghế dành cho game thủ nhưng chưa biết nhìn vào đâu, hãy đọc hết để hiểu nguyên nhân trước khi quyết định.
Vì sao ngồi lâu trước màn hình khiến cơ thể mệt và đau?
Nhiều người nghĩ mình mệt vì làm quá nhiều việc. Thật ra, cơ thể mệt chủ yếu vì phải giữ một tư thế quá lâu. Khi ngồi lệch, cột sống không được đỡ đều. Áp lực dồn vào vài điểm nhất định.
Lâu dần, những điểm đó sinh ra đau nhức và cứng cơ. Chúng tôi từng theo dõi một bạn nhân viên thiết kế, ngồi trên chiếc ghế đã xẹp lún, lưng khom về phía trước suốt buổi. Cuối ngày bạn kêu cổ cứng như gỗ. Sang tuần thứ ba thì bắt đầu đau đầu vì mỏi cơ vùng gáy. Đó không phải do bạn yếu, mà do tư thế đã kéo dài vượt quá mức cơ thể chịu được.
Ảnh hưởng còn đi xa hơn thể chất. Khi lưng và vai đã khó chịu, đầu óc cũng khó tập trung. Năng suất giảm dần mà bạn ít khi để ý. Đến lúc nhận ra mình làm việc chậm hẳn đi thì thường mệt đã tích tụ từ lâu.
Góc máy tính ở nhà thường bố trí sai ở đâu?
Trong thực tế, nhiều người sắp xếp góc làm việc theo cảm tính. Chúng tôi thấy có ba lỗi lặp đi lặp lại:
- Ngồi ghế ăn hoặc ghế nhựa rẻ tiền, vì nghĩ chỗ ngồi không quan trọng bằng màn hình.
- Đặt màn hình quá cao hoặc quá thấp, khiến bạn phải cúi hoặc ngửa đầu suốt cả ngày.
- Để bàn phím và chuột quá xa, mỗi lần gõ phải với tay, vai dần bị kéo căng mà không hay biết.
Lỗi đầu tiên dễ bị bỏ qua nhất. Một chiếc ghế thiếu tựa lưng hợp lý buộc bạn tự gồng người để giữ thẳng. Cơ lưng phải làm việc quá sức mà không có lúc nào được nghỉ, và đó là nguồn gốc của phần lớn cơn đau mà chúng tôi gặp.
Chọn ghế ngồi lâu cần nhìn vào những gì?
Đây là phần chúng tôi được hỏi nhiều nhất. Khi chọn ghế, bạn nên để ý ba điểm chính.
Điểm thứ nhất là tựa lưng có độ cong. Cột sống tự nhiên có dạng chữ S, nên một tựa lưng phẳng thường không đỡ được vùng thắt lưng. Tựa lưng có phần lồi đúng vị trí vùng eo sẽ giúp bạn ngồi thẳng mà không phải gồng. Bạn có thể tự thử bằng cách ngồi sát lưng vào ghế rồi đưa tay xuống khoảng eo. Nếu cảm thấy có chỗ đỡ rõ ràng thì đó là dấu hiệu tốt.
Điểm thứ hai là chất liệu và đệm. Đệm quá mềm khiến người lún xuống, lưng bị võng. Đệm quá cứng thì mông đau sau một giờ. Chất liệu thoáng khí như lưới giúp thoát mồ hôi khi ngồi dài, và đây là yếu tố người dùng ở Việt Nam hay nhắc đến vì khí hậu nóng ẩm. Hãy ngồi thử vài phút để xem đệm có ép quá chặt vào đùi hay không.
Điểm thứ ba là khả năng điều chỉnh. Độ cao, góc ngả và tay vịn nên chỉnh được, vì mỗi người có chiều cao và thói quen ngồi khác nhau. Một chiếc ghế cố định, dù đẹp đến đâu, cũng khó vừa với tất cả mọi người trong gia đình hay văn phòng.
Ghế công thái học hay ghế gaming: nên ưu tiên loại nào?
Ghế công thái học được thiết kế để hỗ trợ cơ thể khi làm việc lâu, thường ưu tiên sự ổn định và đỡ đều cho cột sống. Nếu bạn ngồi gần như cả ngày và muốn dùng lâu dài, đây là lựa chọn phù hợp hơn.
Ghế gaming có kiểu dáng thể thao, ôm sát người và thường đi kèm gối tựa đầu. Nó hợp với người hay ngả người ra sau khi chơi. Nhược điểm là một số mẫu ôm quá chặt ở vùng hông, ngồi lâu có thể thấy bí và khó chịu. Vì vậy, khi tìm ghế dành cho game thủ, đừng chỉ nhìn vẻ ngoài mà hãy kiểm tra phần tựa lưng và độ đàn hồi của đệm.
Chúng tôi khuyên bạn thử ngồi ít nhất 15 đến 20 phút trước khi quyết định. Ngồi thử vài giây thì chiếc ghế nào cũng thấy ổn. Chỉ khi ngồi đủ lâu, bạn mới biết nó có thật sự hợp với mình hay không. Nếu muốn tham khảo nhanh, bạn có thể xem danh mục ghế dành cho game thủ tại mychair để so sánh các mẫu, rồi đối chiếu với ba tiêu chí ở trên.
Chỉnh tư thế ngồi đúng chỉ mất khoảng 5 phút
Bạn không nhất thiết phải mua đồ mới mới ngồi đúng được. Với chiếc ghế đang dùng, bạn có thể chỉnh lại chỉ trong vài phút.
Đầu tiên, chỉnh độ cao sao cho hai bàn chân chạm sàn và đầu gối gập khoảng 90 độ. Nếu chân đang lơ lửng, hãy kê thêm một chiếc bục nhỏ để gác chân. Việc này giảm áp lực lên đùi và hông, đặc biệt hữu ích với người thấp.
Tiếp theo, đặt mép trên màn hình ngang tầm mắt, cách mặt khoảng một cánh tay. Màn hình quá gần làm mắt mỏi, còn quá xa thì bạn lại phải cúi người tới gần.
Cuối cùng, để khuỷu tay gập khoảng 90 độ khi gõ phím hoặc cầm chuột, và giữ vai thả lỏng. Bạn có thể tự hỏi: vai mình đang thả hay đang nhấc lên? Nếu đang nhấc thì hạ ghế xuống một chút hoặc kéo bàn lại gần hơn.
Giảm mỏi khi làm việc và chơi game kéo dài
Dù ghế có tốt đến đâu, ngồi bất động quá lâu vẫn gây mỏi. Chúng tôi thường nhắc khách hàng một quy tắc đơn giản: cứ 45 đến 60 phút thì đứng dậy vận động nhẹ 2 đến 3 phút. Đây không phải quy định cứng nhắc, nhưng là mốc dễ nhớ và đủ để cơ thể được giãn ra.
Trong khoảng nghỉ đó, bạn có thể xoay cổ chậm sang hai bên, xoay vai và duỗi lưng. Những động tác này không cần dụng cụ, làm ngay tại chỗ được. Chỉ vài phút như vậy cũng giúp giảm cảm giác cứng cơ rõ rệt.
Ngoài ra, hãy uống đủ nước để tránh khô người và đau đầu. Ánh sáng trong phòng cũng quan trọng: phòng quá tối làm mắt căng, còn ánh sáng quá chói khiến mắt đau. Bạn nên để đèn đủ sáng và tránh đặt màn hình quay lưng lại nguồn sáng mạnh.
Góc học tập của sinh viên và người làm việc tại nhà
Không phải ai cũng có phòng làm việc riêng rộng rãi. Nhiều bạn sinh viên học trong phòng trọ nhỏ, chỉ có một chiếc bàn gấp và một chiếc ghế gọn. Trường hợp này cần cách xử lý khác.
Chúng tôi từng tư vấn cho một bạn sinh viên ở phòng trọ khoảng hai mươi mét vuông. Bạn ấy không thể đặt ghế to bản vì không đủ chỗ. Chúng tôi gợi ý giữ chiếc ghế gọn và kê thêm một gối tựa thắt lưng nhỏ. Gối này đỡ vùng eo đủ để lưng không bị khom, và chi phí rất thấp.
Quan trọng hơn là nhìn lại cách sử dụng sau vài tuần. Nếu hay ngả ra sau khi học, bạn có thể dịch bàn sát tường hơn. Nếu hay cúi người, hãy nâng màn hình lên. Việc bố trí không nên cố định, mà cần điều chỉnh theo thói quen thật của bạn.
Đầu tư cho ghế ngồi: tiết kiệm đúng chỗ
Khi mua ghế, đừng chỉ nhìn vào giá. Hãy tính số giờ bạn ngồi mỗi ngày. Một chiếc ghế dùng tám giờ mỗi ngày trong nhiều năm sẽ có chi phí trên mỗi giờ thấp hơn đáng kể so với một chiếc rẻ tiền phải thay sau vài tháng.
Ghế tốt thường dùng được nhiều năm nếu được bảo dưỡng đúng cách. Bạn nên kiểm tra chính sách bảo hành và khả năng thay phụ kiện như bánh xe, tay vịn, đệm. Một chiếc ghế có phụ kiện dễ thay sẽ giúp bạn không phải bỏ cả chiếc khi chỉ một bộ phận nhỏ hỏng.
Cách nghĩ này giống khi bạn cân nhắc bất kỳ khoản mua sắm lớn nào: nhìn tổng giá trị sử dụng thay vì chỉ giá ban đầu. Bạn có thể tham khảo thêm cách tính đúng tổng chi phí trước khi đặt hàng để hiểu rõ hơn về tư duy này. Dù chọn loại nào, hãy ưu tiên cảm giác ngồi thật thay vì chỉ nhìn hình ảnh.
Câu hỏi thường gặp
Ghế dành cho game thủ có thực sự tốt cho cột sống không?
Điều này phụ thuộc vào thiết kế. Một chiếc ghế gaming có tựa lưng đỡ đúng vùng thắt lưng và điều chỉnh được thì có thể tốt cho cột sống. Ngược lại, mẫu chỉ có vẻ ngoài thể thao mà tựa lưng phẳng thì không giúp được nhiều.
Nên ngồi bao lâu thì cần nghỉ ngơi?
Chúng tôi khuyên đứng dậy vận động nhẹ mỗi 45 đến 60 phút. Đây là mốc dễ nhớ và phù hợp với đa số người.
Có cần kê thêm gối tựa lưng không?
Nếu ghế của bạn chưa có độ cong đỡ thắt lưng tốt, gối tựa lưng là giải pháp đơn giản và tiết kiệm. Nó không thay thế được một chiếc ghế tốt, nhưng cải thiện đáng kể khi bạn chưa thể đổi ghế ngay.
Ghế gaming có phù hợp để làm việc văn phòng không?
Có thể, nếu mẫu đó có tựa lưng đỡ tốt, đệm vừa phải và bạn không thấy bí khi ngồi lâu. Tuy vậy, nếu làm việc cả ngày, bạn nên thử ngồi đủ lâu trước khi quyết định.
Làm sao biết ghế đã điều chỉnh đúng chưa?
Hãy ngồi tự nhiên trong 15 phút và để ý ba điểm: hai bàn chân có chạm sàn thoải mái không, vai có thả lỏng không, và lưng có được đỡ mà không phải gồng không. Nếu cả ba đều ổn thì bạn đã chỉnh đúng.
Ngồi đúng không nhất thiết là chuyện mua đồ đắt tiền, mà là hiểu cơ thể mình cần gì rồi điều chỉnh từng chút một. Bắt đầu từ việc chỉnh độ cao và vị trí màn hình ngay hôm nay, rồi tính đến chuyện đổi ghế khi bạn đã sẵn sàng.
